In dit artikel leest u wat u moet regelen wanneer u gaat samenwonen, vooral als u samen een huis wilt kopen of een hypotheek heeft.
Gaat u binnenkort samenwonen of woont u al samen? Dan is het verstandig om een aantal financiële en juridische zaken goed te regelen. Samenwonen heeft namelijk gevolgen voor uw hypotheek, vermogen en uw rechten ten opzichte van elkaar.
Veel stellen denken dat samenwonen automatisch dezelfde rechten geeft als trouwen of een geregistreerd partnerschap. In de praktijk is dat vaak niet zo.
Zonder afspraken op papier blijven u en uw partner voor de wet namelijk twee afzonderlijke personen.
In dit artikel leggen we uit wat belangrijk is om te regelen wanneer u gaat samenwonen. De informatie is gebaseerd op de regelgeving zoals die geldt in maart 2026. Wet- en regelgeving kan veranderen; laat u daarom goed en actueel informeren door een adviseur of notaris. Bij Haruna kijken we graag met u mee naar uw situatie.
Afspraak makenWat komt in dit artikel?
- Samenwonen en uw financiële situatie
- Een samenlevingscontract
- Samen een huis kopen
- Erfenis, pensioen en nabestaandenvoorzieningen
- Fiscaal partnerschap
- Trouwen of geregistreerd partnerschap
Samenwonen en uw financiële situatie
Wanneer u samenwoont, deelt u meestal de kosten van het huishouden. Denk aan:
- hypotheek of huur
- energiekosten
- lokale belastingen
- verzekeringen
- boodschappen en andere vaste lasten
Toch verandert er juridisch niets zolang u niets officieel vastlegt. Dat betekent dat er volgens de wet geen gezamenlijke bezittingen of gezamenlijke financiële verplichtingen zijn, tenzij u dit zelf laat vastleggen.
Daarom kiezen veel stellen ervoor om afspraken te maken in een samenlevingscontract.
Een samenlevingscontract: duidelijke afspraken
Een samenlevingscontract is een overeenkomst die u bij een notaris laat opstellen. Hierin kunt u belangrijke afspraken vastleggen, zoals:
- hoe u de kosten van het huishouden verdeelt
- wie eigenaar is van welke bezittingen
- wat er gebeurt met de woning als u of uw partner overlijdt
- hoe spaargeld of investeringen worden verdeeld bij beëindiging van de relatie
Een samenlevingscontract is niet verplicht, maar kan veel onduidelijkheid en discussies voorkomen. Vooral wanneer u samen een huis koopt of grote financiële verplichtingen aangaat, is het verstandig om dit goed te regelen met een notaris.
Samen een huis kopen
U hoeft niet getrouwd te zijn om samen een huis te kopen. Veel stellen kopen samen een woning terwijl zij alleen samenwonen.
Belangrijke punten om vast te leggen zijn onder andere:
- wie welk deel van de woning bezit (eigendomsverhouding)
- hoe de hypotheek en maandlasten worden betaald
- wat er gebeurt als u uit elkaar gaat
- wat er gebeurt bij overlijden van één van de partners
De eigendomsverhouding legt u vast bij de notaris in de akte van levering. Aanvullende afspraken kunt u opnemen in een samenlevingscontract of andere overeenkomst. Een goede afstemming tussen hypotheekadviseur en notaris is hierbij belangrijk.
Erfenis, pensioen en nabestaandenvoorzieningen
Als u samenwoont zonder huwelijk of geregistreerd partnerschap, erft uw partner niet automatisch van u. Zonder testament gaat een nalatenschap meestal naar familieleden, zoals ouders, broers of zussen.
Wilt u dat uw partner uw erfgenaam wordt? Dan moet u dat via een testament laten vastleggen bij de notaris. Die kan ook adviseren over eventuele risico's en fiscale gevolgen.
Ook voor pensioen geldt dat samenwonende partners niet automatisch recht hebben op een nabestaandenpensioen. Vaak moet u uw partner eerst officieel aanmelden bij de pensioenuitvoerder. Controleer daarom:
- of er sprake is van nabestaandenpensioen
- of uw partner aangemeld moet worden
- welke voorwaarden de pensioenregeling stelt aan samenwonen
Fiscaal partnerschap
Wanneer u niets vastlegt, bent u niet automatisch fiscaal partner. Daardoor kunt u bepaalde fiscale voordelen niet benutten, zoals het verdelen van aftrekposten in de aangifte inkomstenbelasting.
In sommige situaties kunt u wel fiscaal partner worden, bijvoorbeeld als u samen een woning bezit of een notarieel samenlevingscontract hebt. De exacte voorwaarden worden bepaald door de Belastingdienst.
Ook kunt u in sommige gevallen toeslagpartner zijn, bijvoorbeeld voor huurtoeslag of zorgtoeslag. Het is belangrijk om goed te kijken welke regels voor u gelden en of wijzigingen in uw situatie doorgegeven moeten worden.
Trouwen of geregistreerd partnerschap
Naast samenwonen met een samenlevingscontract kunt u ook kiezen voor een huwelijk of geregistreerd partnerschap. De regels zijn in grote lijnen vergelijkbaar, maar er zijn verschillen in bijvoorbeeld beëindiging en sommige juridische gevolgen.
Sinds 2018 geldt standaard beperkte gemeenschap van goederen. Dat betekent dat alleen het vermogen dat tijdens het huwelijk wordt opgebouwd gezamenlijk is. Vermogen dat u al had vóór het huwelijk blijft van uzelf, tenzij u samen andere afspraken maakt (bijvoorbeeld in huwelijkse voorwaarden).
Welke vorm het beste past, hangt af van uw wensen en situatie. Een notaris kan u helpen de verschillen helder in beeld te krijgen.
Wat is voor u de beste keuze?
Welke samenlevingsvorm het beste bij u past, hangt af van uw persoonlijke situatie. Denk bijvoorbeeld aan:
- of u een gezamenlijke woning heeft of wilt kopen
- of er kinderen zijn of een kinderwens is
- hoe uw pensioen en eventuele nabestaandenvoorzieningen geregeld zijn
- hoe u vermogen en erfenissen wilt verdelen
- welke fiscale voordelen of gevolgen er zijn
Door vooraf goed na te denken over deze onderwerpen voorkomt u later veel onduidelijkheid. Het geeft rust als u weet dat zaken rondom uw woning, vermogen en toekomst goed geregeld zijn.
Persoonlijk advies bij samenwonen
Gaat u samenwonen en wilt u weten wat u het beste kunt regelen rond uw hypotheek en bredere financiële situatie? Tijdens een vrijblijvend gesprek kijken we samen naar uw plannen en brengen we de gevolgen voor uw maandlasten, risico's en toekomst in beeld.
Haruna is onafhankelijk adviseur en denkt met u mee welke oplossing past bij uw situatie. Voor juridische documenten, zoals een testament of samenlevingscontract, werken wij graag samen met uw notaris of kunnen wij u desgewenst doorverwijzen.
Samenwonen en uw hypotheek goed geregeld?
Wilt u weten wat samenwonen betekent voor uw hypotheek, maandlasten en financiële situatie? Plan een vrijblijvend videogesprek – dan kijken we samen wat bij u past.
Veelgestelde vragen over samenwonen
- Nee, u hoeft niet getrouwd te zijn om samen een woning te kopen. Veel stellen kopen samen een huis terwijl zij samenwonen zonder huwelijk of geregistreerd partnerschap. Het is wel belangrijk om goed vast te leggen wie welk deel van de woning bezit en hoe de hypotheek wordt betaald.
- Een samenlevingscontract is niet verplicht, maar wel vaak verstandig. In een samenlevingscontract kunt u afspraken vastleggen over bijvoorbeeld de verdeling van kosten, bezittingen en wat er gebeurt met de woning als u uit elkaar gaat of als u of uw partner overlijdt.
- Nee, wanneer u samenwoont zonder huwelijk of geregistreerd partnerschap erft uw partner niet automatisch. Als u wilt dat uw partner erfgenaam wordt, moet u dit laten vastleggen in een testament bij de notaris.
- Niet automatisch. Voor veel pensioenregelingen moet u uw partner eerst officieel aanmelden om recht te hebben op een nabestaandenpensioen. Het is daarom verstandig om dit te controleren bij uw pensioenuitvoerder.
- U bent niet automatisch fiscaal partner wanneer u samenwoont. In sommige situaties kan dit wel het geval zijn, bijvoorbeeld wanneer u samen een woning bezit of een notarieel samenlevingscontract heeft. De exacte voorwaarden worden bepaald door de Belastingdienst.
Meer over hypotheken
Bereken uw maximale hypotheek, vergelijk rentestanden en plan een vrijblijvend gesprek.
Naar hypothekenDit artikel is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen persoonlijk advies. Voor juridische of fiscale vragen adviseren wij u een notaris of fiscalist te raadplegen.
Afspraak maken